In januari 2009 startte het project "Maatschappelijke Verantwoording & Rekenschap" in de sociale economie. Twee jaar lang stond de vraag centraal: "Op welke manier geeft de sociale economie een gepast antwoord op maatschappelijke vragen?"

De dialoog met 17 sociale-economieondernemingen was de motor voor dit traject. In een uitgebreid praktijkonderzoek maakten ze een analyse en brachten ze ordening in de sociale en economische dynamiek van hun onderneming. Deze analyse levert geen hard bewijs voor de mate waarin dit alles verwezenlijkt wordt, maar geef t wel een sterke indicatie van de diverse vormen van impact die de sociale economie bewerkstelligt.

Een literatuurstudie zorgde voor de link met andere rapporteringsinitiatieven. "Accountablity is a kill": vele systemen zijn te eenzijdig kwantitatief , waardoor alleen het direct meetbare wordt gemeten. De gerichtheid op cijf ers verengt het zicht op de bredere context en het toekomstperspectief. Een weerslag van dit project vindt u in deze brochure. Deze kerninhouden - gedragen door de pilootondernemingen - vormen de basis voor een verderzetting van het project. Logisch vervolg is immers om de vertaling te maken naar een bruikbare methode voor de sociale-economieondernemers.

Ik had een gesprek met de man - eigenlijk was het omgekeerd - over wat hij noemde ‘toekomstgerichte mijnexploitatie'. Zijn analyse was uiterst eenvoudig: een mijn kan onmogelijk duurzaam zijn, want bepaald moment is ze gewoon leeg. Als je dus in deze branche toekomstgericht wil ondernemen, ben je verplicht om breder te kijken en complexere vragen te stellen: hoe de ontwikkeling aanpakken en er tegelijk voor zorgen dat op het moment dat de mijnexploitatie stopt de regio economisch ontwikkeld is en welvarend kan blijven?

Als je het transport alleen maar in functie van de mijn concipieert en realiseert, dan blijf je na de sluiting zitten met een onbruikbare infrastructuur. Toekomstgericht ondernemen betekent ook rekening houden met het noodzakelijke samenspel tussen privaat en overheid, want altijd stelt zich de vraag wie er incentives voor de langere termijn geeft. Je mag dit niet aan het toeval overlaten.

Duurzaamheid kan zich met andere woorden niet beperken tot de bedrijfsactiviteit zelf , maar zit in een veelheid aan zaken die al dan niet rond deze activiteit worden opgebouwd. Of jammer genoeg niet worden gerealiseerd. Op dit punt scoort de sociale economie zeer sterk.

Jan van den Nieuwenhuijzen, voorzitter stuurgroep MVR