Strijd tegen armoede: Evoluties en perspectieven. Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Hoofdstuk: De dienstencheques als wijze van socioprofessionele inschakeling.

Inleiding

De overleggroep over socioprofessionele inschakeling, waarbinnen dit hoofdstuk gestalte kreeg, vormt de samenvoeging van twee werkgroepen die vroeger geanimeerd werden door het Steunpunt. De ene groep werd opgericht ten tijde van de publicatie van de wet betreffende het recht op maatschappelijke integratie in 2002. De wetgeving en praktijken inzake de OCMW-dienstverlening werden er besproken. Centraal stond de kwestie van de maatschappelijke basisdienstverlening. De andere groep behandelde het thema arbeid en tewerkstelling. De focus hier lag achtereenvolgens op de wijze waarop mensen in armoede de praktijk van arbeid en tewerkstelling beleven en op de kwaliteit van de jobs.

De 'nieuwe' overleggroep ging van start in juni 2006. De gedachtewisseling wordt niet beperkt tot de 'enge' betekenis waarmee de socioprofessionele inschakeling meestal wordt vereenzelvigd. Het gaat dan over een gestructureerd geheel van acties voor de begeleiding en (voor)opleiding van kwetsbare werkloze personen naar tewerkstelling. De discussie wordt uitgebreid naar tewerkstellingsmaatregelen in de sociale of reguliere economie voor die groep personen.

Tijdens de eerste vergaderingen zijn de debatten gericht op de band tussen de socioprofessionele inschakeling enerzijds en de bredere arbeidsmarktcontext en maatschappelijke context waarin kwetsbare werklozen en werknemers functioneren anderzijds.

Volgens de deelnemers is aandacht voor die samenhang onontbeerlijk indien men eenzijdige en onvolledige analyses wil vermijden. Daarnaast vinden ze het nodig om dieper in te gaan op de beleidsinstrumenten van socioprofessionele inschakeling, in het bijzonder op de maatregelen voor de meest kwetsbare werkzoekenden. Vervolgens voert men een debat over een tewerkstellingsmaatregel die de laatste jaren vaak als een ideale formule wordt voorgesteld om 'moeilijk te plaatsen werklozen' opnieuw in te schakelen op de arbeidsmarkt, met name het dienstenchequestelsel.

Dit hoofdstuk is gewijd aan het dienstenchequestelsel. Die maatregel valt volgens de deelnemers niet los te koppelen van de arbeidsmarktcontext. Het eerste punt schetst die context. Het berust op vaststellingen, standpunten en concrete ervaringen die geformuleerd zijn in de loop van het overleg en die soms ook terug te vinden zijn in vorige tweejaarlijkse verslagen. Het tweede punt schetst de wetgevende en beleidsevolutie van het dienstenchequestelsel. In de daaropvolgende punten worden respectievelijk de volgende aspecten van het stelsel geanalyseerd:

• de kwaliteit van de dienstenchequejobs;
• het aantal effectief gecree¨erde dienstenchequejobs;
• het voortbestaan van de dienstenchequejobs;
• een aantal bedenkingen over de bijdrage van het dienstenchequestelsel tot een meer sociale economie.

De conclusie bevat de belangrijkste vaststellingen en reikt een aantal beleidsvoorstellen aan.

Een aantal aspecten die een belangrijke invloed kunnen hebben op de bestaanszekerheid van de dienstenchequewerknemers of -gebruikers (bv. de overgang van Plaatselijke Werkgelegenheidsagentschappen naar het dienstenchequestelsel, de kwaliteit van de dienstverlening...) komen hier niet of slechts zijdelings aan bod. Ook op de socioprofessionele inschakeling 'in enge zin' wordt niet diep ingegaan.

www.armoedebestrijding.be