Welzijnszorg voerde tijdens de eindejaarsperiode samen met ACV, ACLVB, Unizo en Welzijnsschakels campagne voor waardig werk en een leefbaar inkomen voor mensen in armoede. Op woensdag 20 januari overhandigden ze samen 75.682 handtekeningen aan de federale en Vlaamse regering. Tienduizenden stemmen voor structurele oplossingen om samen armoede weg te werken.

PERSBERICHT

Armoede is een complex probleem. Mensen in armoede ondervinden uitsluiting op alle domeinen van hun leven. Schrijnende beelden van acute noodsituaties gaven in de koude wintermaanden nog maar eens een gezicht aan de armoede in ons land.

Welzijnszorg is al 40 jaar bezig met armoedebestrijding op een structurele manier. Hoe voorkomen we dat mensen in armoede terechtkomen en welke voorwaarden moeten vervuld zijn om uit de armoede te geraken? M.a.w. hoe vermijden we zo’n acute noodsituaties?

De campagne van 2009 had als thema “Werk armoede weg!” Werk is immers een van de sterkste hefbomen uit de armoede. Dit gaat hand in hand met een leefbaar inkomen voor iedereen, ook voor hen die van een pensioen, uitkering of vervangingsinkomen moeten leven. Twee derde van de mensen in armoede kunnen immers niet geactiveerd worden.

5 concrete beleidseisen gedragen door mensen in armoede, werknemers- en werkgeversorganisaties, zijn aan het beleid voorgesteld:

• Een aangepast integraal traject naar werk
• Maak aan de slag gaan aantrekkelijk, ook voor lage inkomens
• Substantiële groei voor sociale economie en sociale tewerkstelling
• Aangepaste hulpverlening voor zelfstandigen in moeilijkheden en gefailleerden
• Alle inkomens eindelijk boven de armoedegrens tillen

Een delegatie werd deze ochtend en middag ontvangen door achtereenvolgens de federale en de Vlaamse regering.

Beloftes en concrete maatregelen

Op het federale niveau beloofden premier Leterme en minister van werk Milquet erover te waken dat de zwaksten in onze samenleving de crisis niet moeten betalen. De armoedeproblematiek blijft volgens hen hoog op de agenda staan.

Concreet beloofde de minister van werk om op het volgende beheerscomité van de RVA, een van de Welzijnszorgeisen te bepleiten, namelijk het verlengen van de referteperiode (de periode die men heeft om 312 werkende dagen te bewijzen op basis waarvan men de werkloosheidsvergoeding bepaald) naar 18 maanden. Dit zorgt er voor dat mensen in armoede, die vaak enkel tijdelijke banen kunnen krijgen, gestimuleerd worden om deze aan te nemen. Nu heeft die groep slechts 15 maanden om hetzelfde aantal gewerkte dagen te bewijzen. Ondanks zeer veel goede wil, het aannemen van verschillende tijdelijke jobs, geraakt men op die periode vaak niet aan de gevraagde hoeveelheid. We hopen dan ook dat deze maatregel binnen de RVA wordt goedgekeurd en snel uitgevoerd.

De Vlaamse regering kon concrete maatregelen voorstellen die tegemoetkomen aan de eisen van Welzijnszorg.

Er wordt eindelijk werk gemaakt van de hulpverlening voor zelfstandigen in moeilijkheden. Het initiatief ‘Tussenstap’ ontvangt € 200.000 voor de komende twee jaar. Dit moet uitmonden in een structurele subsidie, zo liet de minister-president optekenen. Minister Muyters voorziet via het WIP-plan eveneens extra budgetten waarmee Syntra en VDAB beroep kunnen doen op organisaties zoals ‘Tussenstap’ en de ‘vzw EFREM’ om in deze begeleiding te voorzien. (2010: €450.000)

Welzijnszorg hoopt samen met de partners en de betrokken organisaties tot goede afspraken te komen om deze werkingen met deze middelen degelijk uit te bouwen.

Men maakt de komende jaren ook werk van een betere begeleiding naar werk van mensen in armoede. In een eerste fase voorziet men 100 trajecten per provincie, specifiek gericht op mensen in armoede. Hierbij worden de domeinen werk en welzijn gecombineerd. Mensen in armoede ondervinden op al hun levensdomeinen problemen, het is dan ook noodzakelijk dat die problemen ook kunnen aangekaart en mede opgelost worden in één traject. In een eerste fase voorziet men hiervoor 360.000 euro, in 2011 wordt dit bedrag opgetrokken tot 1.1 miljoen.

Welzijnszorg herhaalde de aandachtspunten voor zo’n traject, namelijk het belang van een lokaal netwerk en een echte vertrouwenspersoon voor de betrokkenen. We willen dan ook verder meedenken en werken aan de evaluatie van deze experimenten. We rekenen op een verdere uitbreiding in de fase daarna.

De sector van sociale economie en sociale tewerkstelling is ontzettend belangrijk voor mensen in armoede. Een (tijdelijke) baan in de sociale economie geeft mensen kansen om zich te ontplooien. Minister Lieten beloofde 600 extra plaatsen voor eind 2011. We hopen dat ook de omkadering hiervoor voldoende middelen krijgt.

Daarnaast onderzoekt de minister hoe de toegang om in de lokale diensteneconomie aan de slag te gaan, opengesteld kan worden voor mensen in armoede.

Welzijnszorg vindt dit een goede start. Wil men naar een ‘sluitend maatpak’ voor elke werkzoekende evolueren, wil men in de trajectbegeleiding de persoon in kwestie centraal stellen, dan moét men ook haalbare, goede jobs beschikbaar hebben voor deze categorie mensen. Jobs in de sociale economie en sociale tewerkstelling in de reguliere economie zijn hiervoor best geschikt.

Blijvende pijnpunten

Welzijnszorg is blij met de aandacht van het beleid en van de aanwezigheid van maar liefst 2 regeringsleiders en 3 vakministers. Dit is een signaal over het belang dat men hecht aan dit thema. Toch is zo’n signaal niet voldoende.

Welzijnszorg blijft herhalen dat onze uitkeringen en vervangingsinkomens, die vaak nog altijd onder de armoedegrens zitten, onaanvaardbaar blijven. Elke maand dat 1.500.000 mensen structureel te weinig inkomsten hebben om menswaardig te leven is een maand te veel. Een schande voor een welvarend land. Fundamentele politieke keuzes maken voor de invaliden, voor de werklozen, voor de mensen met een leefloon, voor de gepensioneerden, ongeacht statuut of gezinssamenstelling, dat blijven we eisen.

Daarnaast moeten alle ministers en parlementsleden de reflex ontwikkelen om bij beleidsbeslissingen een armoedetoets uit te voeren, te onderzoeken welke impact een maatregel heeft op deze groep. Zo kan men tot flankerende maatregelen komen om Mattheuseffecten te vermijden en vaak pas enkele jaren later lacunes vast te stellen.

Conclusie

Arbeid, inkomen en armoede. Drie belangrijke thema’s, drie thema’s ook waar verschillende overheden en verschillende beleidsdomeinen een impact op hebben. Een beleid voeren dat resultaten geeft, kan pas als men samen denkt en samen werkt. Overheid en sociale partners hebben onder meer naar aanleiding van deze campagne stappen gezet naar een beter arbeidsmarktbeleid voor mensen in armoede. We zijn er echter nog niet. Waardig werk en een leefbaar inkomen zijn geen exuberante eisen. Het zijn wel sterke hefbomen uit de armoede. Laat ons daarom samen armoede wegwerken.

Meer informatie

Bert D’hondt
bert.dhondt@welzijnszorg.be
0498/69.99.83