Sociale werkplaatsen

Sociale werkplaatsen bieden tewerkstelling in een beschermde werkomgeving voor moeilijk bemiddelbare werkzoekenden. Het gaat om mensen die door een combinatie van persoons- en omgevingsgebonden factoren moeilijk een plaats in het reguliere arbeidscircuit kunnen vinden of behouden.

Wat?

Doelgroep

De maatregel richt zich voornamelijk tot werkzoekenden die:

  • minimaal 5 jaar inactief zijn,
  • laaggeschoold zijn,
  • fysieke, psychische of sociale beperkingen hebben (mensen in armoede, daklozen, mensen met schulden, ex-gedetineerden).

Deze mensen hebben nood aan werkvloergerichte begeleiding en ondersteuning. Het doel van de tewerkstelling is een betere integratie in de maatschappij en - waar mogelijk - een doorstroming naar de reguliere arbeidsmarkt.
 

Maatschappelijke meerwaarde

Het beleid van de sociale werkplaatsen houdt rekening met bedrijfseconomische elementen en een sterke begeleidingsaanpak. De werkplaatsen creëren een meerwaarde voor de doelgroepen, de organisatie, de overheid en de maatschappij.

Sociale werkplaatsen die voldoen aan de wettelijke eisen kunnen subsidies krijgen voor omkadering en een premie voor de tewerkstelling van doelgroepwerknemers.

In 2017 werden 92 ondernemingen erkend als sociale werkplaats. Ze zijn vooral vertegenwoordigd in de sector van natuur- en groenonderhoud (ongeveer 30 procent van de erkenningen en 20 procent van de arbeidsplaatsen) en in kringloopcentra (iets meer dan 30 procent van de erkenningen en de arbeidsplaatsen).
 

Collectief maatwerk

Op 1 januari 2019 treedt de regelgeving inzake maatwerk bij collectieve inschakeling in werking. De sociale werkplaatsen krijgen daarbinnen een plaats. Daardoor zal de regelgeving voor de sociale werkplaatsen vanaf 2019 worden stopgezet. Meer lezen over maatwerk.

Wie?

Werkgevers

Een sociale werkplaats moet voor de werknemers:

  • werk op maat voorzien,
  • begeleiding en opleiding geven,
  • inspanningen leveren om hen naar de gewone arbeidsmarkt te laten doorstromen.
     

Werknemers

De werknemers behoren tot de doelgroep van werkzoekenden, die heel moeilijk een job vinden. Omwille van hun persoonlijke problemen vinden ze geen werk op de gewone arbeidsmarkt. Onder begeleiding kunnen ze wel arbeid op maat verrichten.

Een aantal voorwaarden bepalen of een werknemer in een sociale werkplaats mag werken.

  • De werknemer voldoet tegelijk aan deze voorwaarden:
    • fysieke, psychische of sociale beperkingen en moeilijkheden hebben,
    • op de dag vóór indiensttreding ingeschreven zijn bij de VDAB als niet-werkende werkzoekende,
    • een begeleidingstraject van de VDAB volgen,
    • op de dag vóór indiensttreding minimaal vijf jaar ononderbroken inactief zijn geweest,
    • geen hoger diploma, getuigschrift of brevet behaald hebben dan een diploma van lager secundair onderwijs, buitengewoon hoger secundair onderwijs of hoger secundair beroepsonderwijs.
  • Ofwel: de werknemer is op de dag voor de indiensttreding al doelgroepwerknemer in een erkende sociale werkplaats.
  • Ofwel: de werknemer werd in de periode van 1 april 2015 tot en met 9 februari 2016 tewerkgesteld als doelgroepwerknemer type ‘persoon met een arbeidshandicap’ of ‘persoon met een psychosociale beperking’ , zoals vermeld in artikel 3, 2°, a) en b) van het maatwerkdecreet.
  • Ofwel: de werknemer vertoont minimaal drie van de hiernavolgende problemen op het vlak van arbeidsmatige zelfredzaamheid (door de VDAB geïndiceerd op grond van het ICF-instrument):
    • problemen oplossen,
    • besluiten nemen,
    • cognitieve flexibiliteit,
    • tijdsmanagement,
    • vaardigheden ontwikkelen,
    • vertrouwen,
    • omgaan met stress,
    • psychische stabiliteit,
    • copingstijl,
    • werktempo,
    • aandacht.

Let wel: deze laatste mogelijkheid om af te wijken van de standaard doelgroepcriteria voor sociale werkplaatsen kan enkel voor nieuwe aanwervingen vanaf 1 juli 2016.

Premie

Sociale werkplaatsen ontvangen een tussenkomst in het loon van de doelgroepwerknemer. Hiermee wordt het rendementsverlies van de werknemer gecompenseerd. Het bedrag van de loonpremie wordt berekend op basis van de effectieve tewerkstelling van de werknemer. Ook de duur van die tewerkstelling is bepalend: vanaf het derde jaar van de tewerkstelling wijzigt het bedrag.

Een omkaderingsubsidie voorziet in een tegemoetkoming in de loonkost van een begeleider op basis van het aantal tewerkgestelde doelgroepwerknemers. Per vijf voltijds equivalente doelgroepwerknemers wordt een subsidie betaald voor één voltijds equivalent begeleider.

Info over betalingen van de loonpremies, de betalingsprocedure en de bijhorende documenten vind je hier.

Wetgeving

  • Decreet van 14 juli 1998 inzake sociale werkplaatsen.
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 8 december 1998 tot uitvoering van het decreet inzake sociale werkplaatsen.
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 27 oktober 1993 tot veralgemening van het stelsel van gesubsidieerde contractuelen.
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 27 oktober 1993 houdende uitvoering van het koninklijk besluit nr. 474 van 28 oktober 1986 tot opzetting van een stelsel van door de staat gesubsidieerde contractuelen bij sommige plaatselijke besturen.
  • Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 8 september 2000 houdende een impuls- en ondersteuningsprogramma van de meerwaardeneconomie.
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 1 juli 2016 tot wijziging van diverse bepalingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 8 december 1998 tot uitvoering van het decreet van 14 juli 1998 inzake sociale werkplaatsen.

Je kunt de volledige (gecoördineerde) tekst van deze besluiten terugvinden op de website van de Vlaamse codex.